KKTC’de İşe İade Var mı?

Kısa cevap: KKTC’de işe iade yoktur

KKTC İş Yasası kapsamındaki özel sektör iş ilişkilerinde, bir feshin haksız olduğu kanıtlansa bile mahkeme işverene işçiyi yeniden işe alma emri veremez. Haksız feshin hukuki sonucu, koşulları oluşmuşsa işçinin tazminat ve diğer işçilik alacaklarını talep edebilmesidir.

Bu nedenle Türkiye hukukundaki işe iade davasının KKTC İş Yasası’nda bir karşılığı yoktur. Türkiye’deki mevzuat ve kararlar KKTC’de kendiliğinden uygulanmaz.

Anayasa Mahkemesinin D.1/1997 sayılı kararı

KKTC Anayasa Mahkemesi D.1/1997 sayılı kararında, İş Yasası’ndaki ilgili düzenlemeyi çalışma ve sözleşme özgürlüğü çerçevesinde değerlendirmiş; işverenin sona erdirdiği bir iş ilişkisini mahkeme emriyle yeniden kurmaya ve işçiyi tekrar çalıştırmaya zorlanamayacağı sonucuna ulaşmıştır.

Kararın sonucu, işverenin hukuka aykırı fesih yapabileceği anlamına gelmez. Fesih hukuka aykırıysa işe geri döndürme yerine mali sorumluluk ve tazminat gündeme gelir.

Haksız fesihte neler talep edilebilir?

• İş Yasası’ndaki koşullar gerçekleşmişse haksız fesih tazminatı
• Bildirim sürelerine uyulmadıysa bildirim tazminatı
• Ödenmemiş ücret ve fazla çalışma alacakları
• Kullanılmamış izinlerin parasal karşılığı
• Prim, ikramiye ve hizmet akdinden doğan diğer haklar
• Toplu iş sözleşmesinden kaynaklanan ek talepler

İşveren işçiyi gönüllü olarak geri alabilir

Tarafların anlaşması, işverenin feshi geri alması veya yeni bir hizmet akdi kurulması mümkündür. Ancak bu, mahkeme tarafından zorla uygulanan işe iade ile aynı şey değildir. Müzakere sırasında eski hizmet süresinin korunup korunmadığı, ücret, görev ve sosyal haklar açıkça yazılmalıdır.

Makalenin kapsamı

Bu açıklama KKTC İş Yasası kapsamındaki özel sektör iş ilişkilerine ilişkindir. Kamu görevlileri hakkındaki idari işlemler ile özel yasaya tabi istihdamlar, kendi mevzuatları ve başvuru yolları çerçevesinde ayrıca değerlendirilir.

Fesihten sonra ne yapılmalı?

Fesih yazısı, hizmet akdi, ücret ve sosyal sigorta kayıtları ile varsa toplu iş sözleşmesi birlikte incelenmelidir. İmzalanması istenen feragat veya ibraname daha sonraki talepleri etkileyebileceğinden, belge imzalanmadan ve ödeme kabul edilmeden önce hukuki değerlendirme yapılması önemlidir.