Mersum Borç Senedi Nedir?

Yasadaki tanım

Fasıl 262 Poliçeler Yasası’nın 83. maddesi uyarınca mersum borç senedi; düzenleyen kişinin imzaladığı, belirli bir kişiye, o kişinin emrine veya hamiline, görüldüğünde ya da belirli veya belirlenebilir gelecekteki bir tarihte belirli bir para tutarını ödeme konusunda verdiği koşulsuz yazılı taahhüttür. Belgenin adı değil, bu yasal unsurları taşıyıp taşımadığı belirleyicidir.

Yasanın 84. maddesine göre senet, lehtara veya hamile teslim edilinceye kadar tamamlanmış sayılmaz. Bir taşınmaz mal ipoteğiyle teminat altına alınmış senet ile metninde Fasıl 262 anlamında mersum borç senedi olmadığını açıkça belirten belge, 83. maddedeki özel senet rejimine girmez.

Zorunlu ve güvenli kayıtlar

• Düzenleyenin koşulsuz ödeme taahhüdü
• Belirli para tutarı ve para birimi
• Ödemenin yapılacağı kişi, onun emri veya hamil kaydı
• Görüldüğünde ödeme ya da belirli veya belirlenebilir vade
• Düzenleyenin imzası
• Uygulamada uyuşmazlığı önlemek için düzenleme tarihi, ödeme yeri ve tarafların açık kimliği
• Faiz isteniyorsa faiz oranı ile özel başlangıç tarihinin açıkça yazılması

Faiz hangi tarihten ve hangi oranla işler?

Fasıl 262’nin 9(3). maddesi, senette açıkça faiz ödeneceği yazılıysa ve belgede farklı bir başlangıç tarihi belirlenmemişse faizin senet tarihinden; senet tarihsizse düzenlenme tarihinden işlemeye başlayacağını düzenler. Bu hüküm faizin başlangıcını belirler; taraflara sınırsız bir oran kararlaştırma yetkisi vermez.

Akdi faiz oranı, Sözleşmeler Yasası uyarınca KKTC Merkez Bankasının belirlediği azami oranı aşmamalıdır. Merkez Bankasının 20 Eylül 2026 tarihinde erişilen resmî tablosundaki son yürürlük kayıtları Türk lirası için yıllık %25, ABD doları ve euro için yıllık %9, sterlin için yıllık %10’dur. Senette daha düşük bir oran yazılmışsa yazılı oran uygulanır; faiz hiç kararlaştırılmamışsa sırf senet düzenlenmiş olması akdi faiz doğurmaz.

Akdi faiz ile mahkeme faizi aynı değildir

Senetteki akdi faiz, ödeme yükümlülüğünün sözleşmesel parçasıdır. Dava sonunda hükmedilen meblağa uygulanabilecek faiz ise Mahkemeler Yasası ve ilgili tarihte yürürlükte olan Merkez Bankası kararı uyarınca ayrıca belirlenir. 28 Ağustos 2026’dan itibaren Türk lirası mahkeme faizi yıllık %32,50’dir; yabancı para için resmî tabloda 2 Mart 2026’dan itibaren ABD doları %1,50, euro %0,75 ve sterlin %1,50 gösterilmektedir. Hangi oranın hangi döneme uygulanacağı, borcun para birimi, senet tarihi, vade, dava talebi ve hüküm tarihine göre ayrıştırılmalıdır.

Uyuşmazlıkta dikkat

İmza inkârı, yetkisiz imza, senedin teslim edilip edilmediği, eksik belgenin sonradan doldurulması, ödeme için ibraz, ciro zinciri, damga yükümlülüğü, zamanaşımı ve faiz hesabı ayrı ayrı incelenmelidir. Yapılan her ödeme makbuzla ve mümkünse senet üzerine düşülecek kayıtla belgelenmelidir.